معرفي گياه داروئي كاپاريس ( کؤبر )

معرفي گياه داروئي كاپاريس ( کؤبر )
 استاد راهنما : خانم دكتر كنعانيان

محقق : صمد وحدتي دانشجوي سال آخر جغرافياي طبيعي

مقدمه : كاربرد گياهان دارويي از دير باز در ايران و ديگر كشورها بين مردم رايج بوده  در سالهاي اخير رويکردي همه جانبه جهت استفاده از داروهاي با منشأء طبيعي و به ويژه گياهي در بين مردم بوجود آمده است. بطوريکه بخش عمده اي از داروهاي عرضه شده در برخي از کشورهاي جهان را داروهاي با منشأء گياهي و طبيعي تشکيل مي دهند. بويژه آنکه نياز روزافزون کارخانه هاي داروسازي به مواد اوليه و همچنين لزوم حفظ منابع طبيعي، اهميت کشت و فرآوري گياهان دارويي را دو چندان نموده است بدين خاطر امروزه بسياري از دانشگاههاي معتبر در سراسر جهان، شاخه اي مستقل تحت عنوان توليدو فرآوري داروهاي گياهي تأسيس نموده و به تربيت نيروهاي متخصص و کارآمد مشغولند.  اهميت گيالهان داروئي در اين است كه اغلب به همراه مادة موثر اصلي مواد ديگري در گياه وجود دارند كه خاصيت درماني دارند اين مواد در بيشتر موارد اثر درماني گياه را تشديد نموده و گاه از سميت و اثرات ناخواستة آن جلوگيري مي كنند در سالهاي اخير مردم ايران و همچنين ساير كشورهاي جهان توجه خاصي به استفاده از گياهان دارويي براي درمان به توسط خود نموده اند . اين علاقه و توجه نسبت به كاربرد گياهان و مشتقات حاصل از آنها سبب ايجاد تجارت  پر رونق گياهان دارويي گرديده است .مصرف گياهان دارويي با آشنايي با خطرات بالقوه گياهان، احتمال و درجه اهميت تداخل با داروهاي شيميايي و موارد منع و احتياط مصرف در  بعضي موارد مثل دوران حساس بارداري بايستي مد نظر باشد .مصرف اغلب داروهاي گياهي فاقد ضرر و زيان و عوارض جانبي بوده و حتي در برخي از تحقيقات پزشكي مشخص گرديد كه مثلاً خاصيت ضدباكتري سير در مبارزه با ميكروب حصبه 24 بار قوي تر از آنتي بيوتيك هاي بسيار قوي و ميكروب كش است مباحث گياهان دارويي بسيار گسترده بوده واز جهات گوناگون نظير نوع، شكل ، مكان يا سرشت اكولوژيكي ، خواص ، نوع مصرف وغيره  بيان مي گردد.  بعنوان مثال مصرف داروهاي گياهي به صورت هاي مختلف ، جوشانده ، مستقيم خوراكي ، بخور ، بصورت ماسك و غيره مصرف مي شوند . بديهي است كه محل رشد و تكسير گياهان داروئي مراتع ميباشد .

برسی تاثیر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ های مختلف آفتاب گردان آجیلی

برسی تاثیر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ های مختلف آفتاب گردان آجیلی

 

مهندس عليرضا عمان

عضو انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات ايران، مدرس دانشگاه آزاد نراق

 

 

چكيده

يكي از عوامل مهمي كه در بيشتر نقاط جهان توليدات كشاورزي را مورد تهديد قرار مي دهد مسأله خشكي مي باشد.از اين رو معرفي ژنوتيپ هاي جديد در گياهان زراعي از جمله آفتابگردان كه بتواند در اين شرايط رشد كند و از عملكرد اقتصادي قابل توجهي برخوردار باشد از اهداف محققين و دست اندركاران كشاورزي مي باشد.به منظور بررسي تأثير تنش خشكي بر عملكرد و اجزا عملكرد گياه آفتابگردان آجيلي (Helianthus annuus)، آزمايشاتي در سطح مزرعه در سال 1382 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد كرج انجام پذيرفت.براي مقايسه آماري در مزرعه از طرح آماري كرتهاي خرد شده در قالب طرح آماري بلوك هاي كامل تصادفي با چهار تكرار استفاده شد.

فاكتور اصلي را تيمار هاي آبياري و فاكتور فرعي را ژنوتيپ هاي آفتابگردان آجيلي (پسته اي ،قلمي ،يزيدي ،دور سفيد و شمشيري) تشكيل دادند. ژنوتيپ هاي آفتابگردان آجيلي در مزرعه از لحاظ صفاتي نظير وزن خشك برگ ،دمبرگ، ساقه و طبق،وزن خشك كل، ارتفاع، قطر طبق، وزن هزار دانه، نسبت مغز به پوست ، عملكرد دانه ،شاخص برداشت و برخي از شاخص هاي حساسيت به خشكي مورد بررسي قرار گرفتند.نتايج حاصله نشان داد كه بين تيمار هاي آبياري در كليه صفات اندازه گيري شده اختلاف معني داري وجود دارد. با توجه به نتايج بدست آمده درصد حساسيت عملكرد مي تواند به عنوان معيار مناسبي جهت گزينش ژنوتيپ هاي مقاوم به خشكي آفتابگردان پيشنهاد گردد.

واژه هاي كليدي: آفتابگردان ،عملكرد و اجزاء عملكرد ،تنش خشكي.

برسی اشتغال فارغ التحصیلان کشاورزی

 

برسی اشتغال فارغ التحصیلان کشاورزی

 

دكتر منوچهر جم نژاد 

 

اجازه بدهيد ابتدا مروري بر پيشينه تاريخي كشاورزي در ايران و به ويژه در رژيم پهلوي داشته باشيم.در سال هاي پيش از انقلاب تعداد فارغ التحصيلان كشاورزي بسيار اندك بوده وعموم ايشان در دستگاه هاي دولتي وقت فعاليت داشتند.دولت نيز از اين فارغ التحصيلان در امور اداري استفاده مي نمود.

تعداد فارغ التحصيلان اندك بود و در نتيجه مشكل اشتغال مطرح نبود.در زمان رژيم پهلوي، كشاورزي عموماً توسط فئودال ها انجام مي شد اين افراد عموماً افرادي بودند كه خود را صاحب تجربه و دانش كافي كشاورزي مي‌دانستند و خود را بي نياز از علوم روز كشاورزي مي دانستند . مديريت فرمايشي و ديكتاتور گونه فئودال ها نيازي به بهره گيري از دانش كشاورزي نداشت.........

از باغ ملی گیاه شناسی ایران چه میدانید ؟!

قسمت اول: باغ گياهشناسي زنده است كه از بيش از سه هزار گونه از انواع گياهان از قبيل درخت، درختچه، پيچ، بوته و پياز و ... تشكيل شده و علاوه بر اهداف تحقيقاتي و علمي كه دارد با هدف آموزش براي ارائه خدمات آموزشي –فرهنگي به شهروندان سازماندهي شده است. قطعات عمده در باغ گياهشناسي ايران به شرح زير است:

1-رويشگاه هاي مهم كشور نظير جنگل هاي خزري ، زاگرس، البرز و بيابان هاي كشور.

2-رويشگاه هاي مهم جهان نظير اروپا،آمريكا ،آسيا (هيماليا و چين و ژاپن).

3- قطعات تخصصي نظير سيستماتيك (رده بندي گياهي) گياهان دارويي و صنعتي، آربراتوم، گياهان پياز دار ايران و باغ ميوه ايراني.

4-قطعات آموزشي –نمايشي شامل باغهاي سنگي و صخره‌اي، باغ هاي نمايشي، آبشار ها و درياچه‌ها.

5-گلخانه هاي مناطق گرمسيري ،مناطق معتدل و سردسير.

قسمت دوم:(باغ هرباريوم)يا گنجينه گياهان است كه در آن ،نمونه هاي گياهي به صورت خشك و با روش خاصي شناسايي ،طبقه بندي ونگهداري مي شوند.اين مجموعه در حقيقت ،موزه نباتات خشك است كه در حال حاضر با داشتن 247 هزار نمونه گياهي شامل گياهان استاني و .... يكي از معتبرترين هرباريوم هاي منطقه خاورميانه و بزرگترين و مجهزترين آنها در كشور است.

مهندس كريمي نوروزي كارشناس گياهشناسي اين باغ در اين باره مي گويد:بيشتر اين گياهان به وسيله همكاران قسمت بذر ونهال جمع آوري شده اند .آنها به دنبال اين گياهان همه جا را گشته اند تا جاي هيچ نمونه اي در باغ خالي نباشد و چه بسا شب هايي را به اجبار در كوه و دشت ها به سر برده اند.

علاوه براين ،تعداد زيادي نمونه گياهي از ساير كشورهاي دنيا از طريق مبادله در اختيار موسسه قرار گرفته و در باغ هرباريوم ملي ايران نگهداري مي شود.

اين باغ كه ميراث ملي ماست در قطعه زميني از مراتع ملي شده به مساحت 150هكتار در اراضي چيتگر در غرب منطقه 22 احداث شده است.ارتفاع آن از سطح دريا 1320متر و داراي آب و هواي نيمه خشك و ميزان بارندگي متوسط سالانه در اين محل 240ميلي متر است.حداكثر درجه حرارت ثبت شده آن در ماه هاي تير ومرداد 43-42درجه سانتي گراد و حداقل حرارت هوا در زمستان پايين تر از 10درجه سانتي گراد است.طرح جامع باغ به نحوي پيش بيني شده است كه نشان دهنده الگويي از باغ ها و جنگل‌هاي ايران باشد.

هاي خاك براي مقاوم سازي ساختمان‌ها در برابر زلزله:

مهندسان محيطي آمريكا از احتمال استفاده از باكتري هاي خاك براي مقاوم سازي ساختمان ها در برابر زلزله در آينده خبر دادند.

به گزارش سلامت نيوز ((جيسون دجانگ)) استاديار دانشگاه كاليفرنيا- ديويس اظهار داشت: خاك ماسه اي در زمان وقوع زلزله از قـابليت تبديل به مايع برخوردار است كه اين حالت وضعيت فجيعي رابه‌بار مي آورد.اخيراً مهندسان با تزريق باكتري طبيعي با نام Bacillus Pasteurii بهره گرفتند. اين ميكروب باعث مي شود كربنات كلسيم در اطراف دانه هاي شني ته نشين شود و آنهارا به هم بچسباند.

محققان با تزريق باكتري كشت داده شده و اكسيژن و مواد مغذي ديگر به خاك دريافتند: اين مواد، خاك سست و قـابل تبديل به مايع را به استوانـه هاي جامد تبديل مي‌كند.

دانشمندان قصد دارند اين آزمايش رادر مقياس علمي نيز به كار گيرند.يافته هاي اين تحقيق در نشريه ((مهندسي ژنوفني و ژنومحيطي))به چاپ رسيده است.

توليد گوجه فرنگي بدون هسته و با كيفيت در چهار محال و بختياري:

 

يكي از توليد كنندگان محصولات گلخانه‌اي در استان چهار محال و بختياري موفق به توليد گوجه فرنگي بدون هسته با كيفيت بالا شد.

به گزارش خبرنگار ايرنا ، مهدي عباسي توليد كننده محصولات گلخانه اي با اشاره به اين كه اين نوع گوجه فرنگي در سطح آزمايشگاهي و با روش هاي شيميايي بدون دخالت دانه گرده توليد شده است

افزود:اين محصول سريعتر رشد مي كند، زودتر رنگ مي‌گيرد، بدون هسته و بهتر از گوجه فرنگي هاي معمولي در گلخانه ها است.

وي حذف گرده افشاني مصنوعي مثل تكان دادن نهال ها در گلخانه ها به جاي عوامل طبيعي را از جمله دلايل توليد گوجه فرنگي بدون هسته دانست و افزود:گرده افشاني مصنوعي تاخير در رشد گياه و كاهش توليد را به دنبال دارد.

 

عباسي مساحت اين گلخانه را 2هزار و 500 متر مربع اعلام و تصريح كرد:5هزار اصله نهال گوجه در اين گلخانه كاشته شده است.گفتني است در هر يك هزار متر مربع، بين 15تا 25 تن گوجه فرنگي گلخانه اي در هر دوره برداشت مي شود

توليد قارچ بدون كود:

 

مهر-يك محقق كرجي براي اولين بار در كشور موفق به گونـه اي قارچ خـوراكي بدون نياز به كود شد.دكتر اصلان عزيزي گفت: اين قارچ كه گونه اي قارچ وحشي است از نظر نياز هاي كشت با ساير قارچ ها متفاوت است.

محقق بخش صنايع غذايي موسسه تحقيقات فني و مهندسي وزارت جهاد كشاورزي افزود: اين قارچ بدون دست كاري ژنتيكي و فقط با استفاده از دما و رطوبت مناسب توليد شده و عطر و طعم آن نيز با ساير قارچ ها متفاوت است.

عزيزي افزود: با توجه به در نظر گرفتن ذائقه ايرانيان در صورت توليد انبوه اين قارچ به طور قطع از آن استقبال خواهد شد.

اين محقق تصريح كرد:اين قارچ كه نوعي قارچ دكمه اي است سريع تر از انواع ديگر قارچ ها رشد مي كند و هزينه توليد آن كمتر از ساير انواع قارچ ها است و علاوه بر موارد ذكر شده مقاومت بالايي دارد و تا15 روز قابل نگهداري است.

عزيزي خاطر نشان كرد:اين قارچ در دماي 20تا45درجه سانتي گراد با رطوبت بالاي 75 در صد منـاسب براي توليد در منـاطق گرمسير كشـور است. وي اظهار اميدواري كرد:براي توليد انبوه اين قارچ از وي حمايت شود.

گياهان تراريخت: (گوجه فرنگی تراریخته در پزشکی)

 

گوجه فرنگي هاي تراريخته توليد كننده واكسن هاي خوراكي ،بر ضد دو گونه از كشنده ترين ويروس ها به كار گرفته خواهند شد.

هدف، توليد و پرورش واكسن هايي براي ويروس هاي اچ-آي-وي و هپاتيت B در كشور هايي است كه به اين دو واكسن نياز پيدا مي كنند.تا كنون هيچ يك از 90واكسني كه براي درمان اچ-آي-وي توليد شده موفقيت آميز نبوده اند،و تنها واكسن موجود براي هپاتيت B به دليل گران بودن در دسترس كشور هاي فقير نيست.

((روريك ساليائف))و همكاران،از موسسه فيزيولوژي و بيو شيمي گياهي سيبري در ايركوتسك روسيه ،به كمك باكتري خاكزي ((اگروباكتريوم توبنسيس))بخش هايي از DNA دو ويروس اچ-آي-وي و هپاتيت را كه به طور مصنوعي ساخته شده بود را به گياه گوجه فرنگي منتقل كردند.ژن هاي منتقل شده عبارت بودند از ژن هاي كد كننده پروتئين هاي مورد نياز اچ-آي-وي و يك ژن موسوم به آنتي ژن پوسته اي هپاتيت.گوجه فرنگي هاي تراريخت به اين ترتيب پروتئين هاي مربوط را توليد كردند و مانند واكسن خوراكي فلج اطفال،وقتي خورده مي شوند بدن را تحريك به توليد پادتن هايي عليه ويروس ها مي كند.

گوجه فرنگي هاي تراريخت به صورت پودر وارد جيره موش ها شد و در خون موش هايي كه با اين جيره تغذيه شده بودند،غلظت بالايي از پادتن هر دو ويروس يافت شد.نكته مهم اين بود كه اين پادتن‌هادربافت جدار منافذ رديابي شدند،جايي كه ويروس ها از آن به داخل بدن نفوذ مي كنند.((رزهاموند))از مركز تحقيقات كشاورزي بستويل در مريلند (وابسته به وزارت كشاورزي ايالات متحده)كه جزو همكاران اين پژوهش است، مي‌گويد: (منافذ دقيقاً همان بخشي است كه بايد در برابر ويروس محافظت شود.)

نتايج اين تحقيق را(سرگئي شلكونف)از موسسه ناقلهاي بيماري روسيه، سرپرست تيم تحقيقاتي در همايش انجمن بين المللي بيماريهاي واگيردار در ليسبون پرتغال ارائه كرد.

اگر كار آمدي واكسن از طريق خوردن گوجه فرنگي در انسان به اثبات برسد،براي توليد قرص آن اقدام خواهد شد،چرا كه گفته مي شود كنترل ميزان واكسن دريافتي از خود گوجه فرنگي مشكل است.

هاموند معتقد است اين نوع واكسن در كشور هاي فقير مزيت نسبي چشمگيري دارد:(نيازي به نگهداري واكسن در يخچال نيست‌و مهم‌تراحتياجي به استفاده از سرنگ –كه خطر انتقال بيماري را زياد مي كند-نيست.)

همچنين(پت فست)از موسسه بين المللي واكسن ايدز در نيويورك مي‌گويد:((اگر واكسن خوراكي خود را كار آمد نشان داد،به احتمال زياد توليد و مديريت استفاده از آن بسيار ارزانتر خواهد بود.))ضمن اينكه وي معتقد است واكسن موثر منجر به توليد سلول هاي محافظ T قويتري نيز خواهد شد.

گوجه فرنگي اولين گياهي نيست كه براي توليد واكسن از آن استفاده مي شود.پيش از اين در دانشگاه ايالتي آريزونا نيز (چارلز آرنتزن)موفق شده بود سيب زميني هايي توليد كند كه مصرف آن به صورت خام،پادتن هاي هپاتيت Bرا در بدن مصرف كننده توليد مي كرد.البته در آن تحقيق، مصرف كننده هاي سيب زميني قبلاً در برابر هپاتيت Bواكسينه بودند كه اين مي تواند منجر به پوشانده شدن اثر مصرف سيب زميني تراريخت مذبور شود.در حال حاضر آرنتزن منتظر اجازه براي ادامه تحقيق خود است.

- به گفته يك شركت دانماركي استفاده از سبزيجات تغيير يافته ژنتيكي به صورت قرص مي تواند در درمان آلزايمر مفيد باشد.

شركت ((كوبنتوبيوتك))اولين شركتي خواهد بود كه به دنبال مجوز براي استفاده از سبزيجات تغيير يافته ژنتيكي براي توليد داروي آلزايمر است.

اين شركت نام نوع سبزي مورد استفاده را اعلام نكرده ولي اظهار داشته كه اين سبزي به وفور در فروشگاه ها يافت مي شود.

اين سبزي در مزارع باز داشت مي شود ولي برداشت آن قبل از گلدهي انجام مي گيرد تاخطر انتشار ژن هاي بيگانه وجود نداشته باشد.

((لارس برگلونگ))مدير اجرايي (كوبنتو)مي گويد:ما از گياه به عنوان يك كارخانه توليد دارو استفاده خواهيم كرد.ژن مولد دارو وارد گياه خواهد شد و اطلاعات ژنتيكي براي توليد يك پروتئين پيچيده به كار خواهد رفت.

پروتئين موسوم به ((عامل اينترينسيك))در جذب ويتامين هاي گروه B12نقش كليدي دارد.جذب ناكافي اين ويتامين بر سيستم عصبي اثر گذاشته و خطر ابتلا به آلزايمر را افزايش مي دهد.اين شركت معتقد است كه بيش از 40000 تن از سالمندان دانماركي فاقد اين پروتئين هستند.

اجازه دستكاري در سبزي مذبور بايد از مقامات مسئول دانمارك گرفته شود((كوبنتو))پيش بيني مي كند محصول ياد شده طي 10سال آينده وارد بازار شود.صدور مجوز لازم نيازمند تشريفات طولاني است چرا كه هم مقامات دانمارك و هم اتحاديه اروپا بايد آن را تاييد كنند.

شركت ((كوبنتو))انتظار دارد اخذ مجوز براي توليد گياه تغيير يافته ژنتيكي براي اهداف پزشكي آسان تر باشد اما شوراي ملي جنگل ها و منابع طبيعي دانمارك چنين نظري ندارد.((هانس هنريك كريستينسن))رييس اين شورا مي گويد:نوع تقاضاي مجوز مشابه موارد ديگر است.ما گياه مزبور را مطالعه و اثرات زيانبار احتمالي آن را بر طبيعت و سلامت انسان بررسي مي كنيم. نوع كاربرد گياه تاثيري بر تصميم گيري ما ندارد.))

 

استفاده از هسته زيتون به عنوان سوخت:

 

مسئولان يكي از شهرداريهاي اسپانيا براي نخستين بار از هسته ميوه زيتون براي توليد حرارت و گرم كردن آب يكي از استخرهاي شهرداري استفاده كردند.

به گفته‌ي مسئول اين طرح براي گرم كردن آب اين استخر تا دماي حدود 30درجه سانتي‌گراد، در يكسال 140تن هسته زيتون مصرف مي شود.در اين طرح 65در صد از سوخت لازم براي گرم كردن آب استخر از هسته زيتون و بقيه از سوخت هاي معمولي استفاده مي شود به گفته ي كارشناسان استفاده از هسته ي زيتون در مناطقي از اسپانيا كه مملو از باغ هاي زيتون است مي تواند منبعي تجديدشدني براي انرژي و راهي براي استفاده از ضايعات كارخانه هاي روغن گيري در اين كشور باشد.

اهميت توليد گل و گياه در ايجاد اشتغال:

 

معاون امور باغي وزارت جهاد كشاورزي گفت:بخش توليد گل و گياهان زينتي از استعداد بالقوه بسياري در ايجاد اشتغال برخوردار است به طوري كه در هر هكتار كشت گل و گياهان زينتي در شرايط گلخانه اي به طور غير مستقيم 6تا12 نفر و به طور مستقيم3تا6 نفر مشغول به كار مي شوند.

به گفته طهماسبي، هر هكتار محصول گلخانه اي گل و گياهان زينتي براساس استاندارد بين المللي 50هزار تا 200 هزار دلار ارزآوري دارد و با توجه به بازار هاي در همسايگي ايران ،موفقيت مناسبي براي استفاده از اين توانمندي وجود دارد.وي گفت:گل ها و گياهان زينتي از كشت هاي متراكم محسوب مي شوند و توانمندي بالايي

 در بهره وري نهادها به ويژه آب دارند،به گونه اي كه اين بهره‌وري بيش از 12 برابر باغات سيب و 30برابر گندم است. وي سپس زير مجموعه گل و گياهان زينتي در ايران را مهم خواند وگفت:حدود 10هزار و 89 ميليون شاخه گل سالانه در اين زير مجموعه توليد مي شود كه عمده‌ي آنها گلايل ، رز، مريم، داوودي، ميخك، ليليوم، استريلتزيا، هاروبرا، آنتوريوم ،مارگريت و آفتابگردان زينتي است.معاون امور باغباني وزارت جهاد كشاورزي، ميزان توليد گياه گلداني در ايران را سالانه 35تا50 ميليون گلدان و عمده آنها را گل هاي ديفن باخيا، پتوس، يوكا، نيكوس، آگلونما، اسپاتي ، فيلوم ، كروتن، دراسنا، ليندا و غيره ذكر كرد كه روانه بازار هاي خارجي و داخلي مي‌شود.

 

طراحي سيستم كنترل رايانه‌اي گلخانه در اصفهان (مجله گل آذین)

 

يك دانشجوي مهندسي مكانيك ماشين هاي كشاورزي دانشگاه صنعتي اصفهان موفق به ساخت سامانه كنترل و پايش رايانه‌اي گلخانه شد.امين افضل،دانشجوي مبتكر اصفهاني كه با راهنمايي دكتر اكبر صناعي اقدام به طراحي و ساخت اين سيستم كرده ساخت اين وسيله را اقدامي در جهت گذر از مرحله كشاورزي سنتي ونزديك شدن به كشاورزي پيشرفته متكي بر فناوري روز دنيا عنوان و خاطر نشان كرد:امروزه كيفيت،كميت و كاهش هزينه ها از مهم ترين فاكتورهاي توليد از جمله در بخش كشاورزي محسوب مي شودهمچنين در امور تحقيقاتي، دقت اندازه‌گيري و دنبال كردن رويدادها و تغييرات ناشي از آن‌ها امري مهم در تحليل مسائل است.كنترل دقيق پارامترهاي محيطي گلخانه كه در آن گياهان در شرايط متفاوت با شرايط اقليمي واقعي پرورش مي يابند نيز نقش موثري در كيفيت و كميت توليد دارد.

 

سیب